ေဒံါပန္ေပွာ္တဿိဟာ နဲဖအိုတ္ဖအးပၜန္ဂတးဟာ
ပႜဲအလုႝအသ႘ပှာန္ဍဳင္ဗဿာဝြံ အတိုင္ဂၜံင္ပၜပေရင္ဍဳင္ကြာန္ (၇) တင္ေဍံတအ္ မေဖ်ံလဝ္ေဟင္ သြက္ဂြံဆက္ကြာ္ဓမံက္အာ႐ုပ္ရဵႏြံတဲု ပႜဲသှာံ (၂၀၁၀) ဏအ္မၢး ေဍံတအ္ေကၜာန္ဗဒွ္ေပါဲ႐ုဲမာဲႏြံေရာင္။ ေပါဲ႐ုဲမာဲဏအ္တဲုမၢး သၠဳိပ္ပှာန္တအ္ သြက္ဂြံဂဇံအာလၱဴခုင္အဝုႝနနဲဗဗြဲဓရ္ဂွ္ေလဝ္ ဖန္ဇန္အာေရာင္ဂွ္ ရံင္ေကတ္ လၱဴေသှာတ္ဝ္ ဒက္ပတန္ဍဳင္ကုီ၊ အစ႘အဇန္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေဍံတအ္တဲု တီကၜးဒဿံင္ရ။
ဆဂး သြက္အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ဂွ္ သြက္ဂြံဒးေသာင္ကလးျပသှာ ကိစၥ ဂေကာံေဒံါပန္ေပွာ္ ကုႝဒပ္ပှာန္ရပ္လြဟ္ ေကာန္ဂကူေကာန္ဍဳင္အေရင္တအ္ ႏြံဒဿံင္ ဏီရ။ ပႜဲကုႝကာလ အခိင္ေပါဲ႐ုဲမာဲ (၂၀၁၀) ေတံမၢး အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ရန္လဝ္ ဒပ္ပှာန္ဗဿာမြဲေဟင္ မိက္ဂြံေသွ္ဇးဒဿံင္တဲု ဒပ္ပှာန္တှဟ္ဟ္သုီဖအိုတ္ဂွ္ ဟြံမိက္ကုႝျပးဇး မိက္ဂြံထေၐါဝ္ပၜဳပ္သဿဝ္အမိင္ေဍံတအ္ ဖအိုတ္တဲု သြက္ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ဂေကာံေဒံါပန္ေပွာ္ ဂမၜဳိင္တအ္ဂွ္ေလဝ္ မိက္ဂြံကုႝလုပ္အာ အပႜဲကုႝေပါဲ႐ုဲမာဲဖအိုတ္ေရာင္။ ဟိုတ္ဒွ္ဂွ္တဲု လဿဳဟ္မၢး အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ဂွ္ စကာေဝါဟာရတဿိ ''ေဒံါပန္ေပွာ္ဗုီျပင္တဿိ'' ဂးတဲု သြက္ဂြံလီပၜဳပ္ဏာ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ေဒံါပန္ေပွာ္တအ္ သြက္ဂြံပေလဝ္ေထာံဒပ္ပှာန္ ေကာန္ဍဳင္အေရင္တအ္ မြဲနဲမြဲဗုီႏြံေရာင္။
သာ္လုႝ အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ ေဖ်ံဗုီစပ္ကုႝကိစၥ ''ေဒံါပန္ေပွာ္ဗုီျပင္တဿိ'' ဏအ္ေရာ။ ျခာဟြံလအ္ေတံ၊ အေဃာသၠဳိပ္ဒပ္အလုႝအသ႘ပှာန္ ေယ်ဝ္ေမ်အ္ (ဗိုလ္ခ်ဴပ္ရဲျမင့္) တိုန္အာဆုႝဂဗ ဂေကာံေဒံါပန္ေပွာ္ေဒသမိုင္ဠာ ကုႝေကတ္တက္က်ာ ေဖ်ံဗုီစပ္ကုႝေဒံါပန္ေပွာ္ဗုီျပင္တဿိ ႏြံကၜဳင္ရ။ အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ဝြံ ဟုီဂး ကုႝျဒဟတ္ဒ႐ိုဟ္ ကုကႜဳိပ္သၠဳိပ္ေဒံါပန္ေပွာ္ဂမၜဳိင္ သြက္ဂြံလုပ္႐ုဲမာဲ ပႜဲကုႝသှာံ (၂၀၁၀) ရ။ ဆဂး ဒပ္ပှာန္ညးတအ္ဂွ္ ဟြံဒးေဖ်ံလြဟ္ကုေဍံတအ္၊ စြံလဝ္အတိုင္ေၾတံတဲု ဗုီျပင္ဒပ္ပှာန္ေသၢာံေစွ္ဗုီ ခ်ဳိတ္တ္ပၜဳိတ္တ္ ေဍံဗိုင္ပေလဝ္ပေလတ္ ေဖ်ံကုႝဗုီေရာင္ ဂးရ။ သြက္ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ေဒံါပန္ေပွာ္ေဒသမိုင္ဠာဂွ္ အေခါင္အရာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေလဝ္ ဂြံၐိုတ္ဗှတ္ေထက္ၾကဳိက္၊ ဒပ္ပှာန္ဇကုေလဝ္ ဟြံဒးပလုီ၊ ဟြံဒးေဖ်ံလြဟ္ လုီလာ္ဟြံ ေသင္ဂးတဲု တုပ္စိုတ္ ကုသၠဳိပ္ပှာန္ဗဿာေယ်ဝ္ေမ်အ္ ေသၢာံလုပ္ေပါဲ႐ုဲမာဲ၊ ဒပ္ပှာန္ဇကုဂွ္ေလဝ္ ဒုင္ပေလဝ္ေရာင္ ဂးရ။
ဣဝြံ ေဒံါပန္ေပွာ္ဗုီျပင္တဿိေရာင္။ ကိစၥေဒံါပန္ေပွာ္ဗုီျပင္တဿိဏအ္ သြက္ဂြံေစွ္စိုတ္ လုပ္အာမြဲဂေကာံတဲုမြဲဂေကာံ ပႜဲကုႝသၠဳတ္သဿဝ္က်ာေတံဂွ္ အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ ေဖ်ံမံင္ဗုီေရာင္။ ဣဏအ္ဂွ္ ဒွ္တင္ရန္တဿအ္တံမူလ အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ သြက္ဂြံ ထိင္လဝ္အဝုႝခ်ဳိတ္တ္ပၜဳိတ္တ္တဲုမၢး မြဲအခိင္ဓဝ္သြက္ဂြံဖအိုတ္ဖအးေထာံ ဒပ္ပှာန္ ေကာန္ဂကူေကာန္ဍဳင္အေရင္တအ္ေရာင္။
အလုႝအသ႘ပှာန္ဗဿာတအ္ဝြံ` ဟိုတ္ႏူပေရင္ဆုႝဂဗလုက္စုက္လဝ္ကုႝ ဂေကာံေဒံါ ပန္ေပွာ္တအ္ဂၜဳိင္တဲု ဂေကာံေဒံါပန္ေပွာ္ဂမၜဳိင္ လညာတ္ႏြံသာ္လုႝ၊ ညးဂွ္ အဂှပ္ႏြံသာ္လုႝ၊ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္လၛဳႝမၢး ဒးလုပ္သာ္လုႝဂွ္ တီကၜဳင္တဿာဂလိုင္ရ။ ယဝ္ရ ဟုီ 'ေဖ်ံလြဟ္' ''ပအပ္လြဟ္'' မၢး ဂေကာံေဒံါပန္ေပွာ္အလုႝေလဝ္ ဟြံမြဲပဿိက္တဲု စပ္ကုႝအေရဝ္ေဝါ ဟာဏအ္ဂွ္ အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ ဟြံစကာရ။ နကုႝဗုီျပင္ေဒံါပန္ေပွာ္တဿိေဟင္ အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ ရပ္စပ္ကၜဳင္လၱဴဂေကာံေဒံါပန္ေပွာ္တအ္ ''ေလံေလဝ္ ညံင္ဟြံကဝ္၊ ႁဇံေလဝ္ညံင္ဟြံခ်ဳိတ္'' ရ။
ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ေဗာ္ေဒံါပန္ေပွာ္လၛဳႝတအ္မၢး ႏြံပဿိက္ကုႝ အေခါင္အဝုႝပေရင္ဍဳင္ကြာန္ အေခါင္အရာပေရင္ပိုန္ျဒပ္ႏြံတဲု ႏူအလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ စန္ဒက္ပၚဓေရက္ပၱိတ္ကႜဳိပ္ သၠဳိပ္တအ္ဂွ္ရ။ ယဝ္ရ လုပ္ေပါဲ႐ုဲမာဲေရာင္ဒွ္မၢး ညံင္ဂြံဇှးမာဲဂွ္ေလဝ္ ဗိုင္ဖန္ဇန္ကုႝေရာင္ ကၜတ္ကေသဲဟုီမာန္ရ။ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ဝိဝိင္တအ္ဂွ္ ေဍံတအ္စန္ဒက္ေကတ္ဏာ သြက္ဂြံပါအာလၸာ္ေဍံတအ္မာန္ေရာင္။ လြဟ္ပု႙ေလဝ္ဟြံဒးေဖ်ံ၊ ဒပ္ပု႙တအ္ေလဝ္ ဟြံပလုီ ဂးးသာ္ဝြံတဲု ကႜဳိပ္သၠဳိပ္တအ္ဏအ္ ပေရစိုတ္ လုပ္အာပႜဲကုႝသဿဝ္အဝုႝေဍံမာန္ရ။
ဒပ္ပှာန္ဂွ္ သာ္လုႝသၸေရာ။ အတိုင္မကုႝလဝ္ကတိပါင္ေဟင္ ဒပ္ပှာန္ဇကု ကဆံင္ေသၢာံစိုပ္ကဆံင္ ေဖ်ံကုႝဗုီျပင္တဿိဂွ္ ဂေကာံေဒံါပန္ေပွာ္တအ္ ဒးဒုင္တဲရ။ ပႜဲကုႝဒပ္ပှာန္ဏအ္ဂွ္ သၠဳိပ္ပှာန္ေဒံါပန္ေပွာ္တအ္ဂမၜဳိင္ ဒးတိုန္အာပႜဲကုႝဒပ္ပှာန္ဗဿာ ဒွ္မာန္တဲု လၱဴသၠဳိပ္ပှာန္ေဒံါပန္ေပွာ္တအ္ဂွ္ ေဍံကေလင္ ကုႝအမိင္ဒွ္မာန္ရ။ သာ္ဂွ္ဟြံေသင္ ပႜဲကုႝဒပ္ပှာန္ဇကုဂွ္ သၠဳိပ္ဗ်ဴဟာေဍံ သၠဳိပ္ပၜဒပ္ေဍံ လိုက္စိုပ္ကၜဳင္တဲု ပၜဳပ္ဏာသဿဝ္အမိင္ေဍံသိုက္က္ ဒွ္မာန္ေရာင္။ ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ေဗာ္၊ ဂေကာံေဒံါပန္ေပွာ္တအ္ဂွ္ ဝိဝိင္ဒဿံင္ကုႝအဝုႝပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ ဂြံကၜဳင္အေခါင္ပေရင္ပိုန္ျဒပ္တဲု ဝိုတ္အာလၸာ္ ဒပ္ဇကုကုီေရာင္။
ဟိုတ္ဂွ္ရ နအဖတအ္ ဟုီဂးဒဿံင္ ''ေဒံါပန္ေပွာ္ဗုီျပင္တဿိ''ဟုီဂွ္နဲကဲအလီအလုႝအသ႘ပှာန္တဿိသြက္ဂြံဖအိုတ္ေထာံျဒဟတ္ပၜန္ဂတး၊ေကာန္ဍဳင္အေရင္ေရာင္ဂွ္ခ်ဳိတ္ပၜဳိတ္တဵဗြဲမေလာန္ရ။...
ဝင္အလႝုအသ႘ပှာန္ဗှာ၊ လက္ထက္ 'မဆလ' ကႝု ေခတ္အလႝုအသ႘ပှာန္ နအဖလဿဳဟ္
အလႝုအသ႘ပှာန္အခိင္တၛဲဏအ္ဝြံ ေကင္သီေကတ္လဝ္အဝႝု ႏူကႝုသကၠရာဇ္ ၁၉၆၂ ေတံတဲု ေကင္အုပ္ဓုပ္လဝ္ဍဳင္၊ ေကင္ဒုင္စ႐ွ္သာသဿိင္၊ ေကင္စလဝ္ လာဘ္သကာနာနာျပကာအိုတ္တဲု မိပ္လဟိင္ကၜဳင္ဗြဲမလအ္ ''ရွ္သာအဝႝု'' ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဏအ္ ခိုဟ္ေကြံ ရွ္သာႏြံေကြံ ညာတ္တဵ ေကတ္သာ္ဝြံတဲု ဟြံမိက္ ဗလးအဝႝု မိက္ဂြံဆက္ထိင္လဝ္ အတိုင္ဝြံေဟင္ေရာင္။
ဒပ္ပှာန္ဗဿာတအ္ အဓိကဒးသီေကတ္ေထာံအဝႝု အခိင္တၛဲဏအ္ဟီုဂွ္ အဓိက ေဍံတအ္ဟြံမိက္ ဒက္ပၱန္ဍဳင္ ေဖဝ္ဒေရဝ္၊ ဟြံမိက္တရးကႝုအဝႝု သြက္ေကာန္ ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ရ။ ဟိုတ္ ႏူကႝု ေကာန္ဍဳင္အရင္ဂမၜိဳင္ ဟီုဂးတိုန္ သြက္ဂြံဒက္ပၱန္ ပိၱဳန္ကိဿန္ဍဳင္ေဇတ္တ္ (ဝါ) ဍဳင္ေဖဝ္ ဒေရဝ္ေဇတ္တ္ ပႜဲကႝုသကၠရာဇ္ ၁၉၆၁ ဂွ္ဟြံဂတာပ္ အလႝုအသ႘ပှာန္တအ္ သီေကတ္ေထာံအဝႝု ပႜဲသကၠရာဇ္ ၁၉၆၂ ရ။
ပႜဲကႝုအခိင္လက္ထက္ 'မဆလ' ဟီုဂွ္ ေဇတ္တ္ဒပ္ပှာန္ဗဿာရ။ ႏူကႝုသကၠရာဇ္ ၁၉၆၂ စႝုကႝု ၁၉၇၄ အလႝုအသ႘ပှာန္ဗဿာဂွ္ ဒုင္ယဿဳကံင္သ႘ပၜန္ဂတး (ေတာ္လွန္ ေရးေကာင္စီ) တုဲ အုပ္ဓုပ္ကၜဳင္ဍဳင္ ကြာန္ရ။ ပြိဳင္ (၁၂) သှာံ အေဃာေဍံတအ္ အုပ္ဓုပ္ကၜဳင္ဍဳင္ဗဿာဂွ္ တီကၜဳင္ရွ္သာအဝႝုတဲု ရန္ကႝု မိက္ဂြံဆက္အုပ္ဓုပ္အာတုဲ ဒက္ပၱန္ပၱိဳန္ေဗာ္ 'မဆလ' (ျမန္မာဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီ) တုဲ ေကၜာန္ဗဒွ္ ေပဲါေကတ္ဆႏၵအလီပႜဲသှာံ ၁၉၇၄၊ ေကၜာန္ဗဒွ္ေပဲါ႐ုဲမာဲ ေဗာ္ေဍံမြဲေဗာ္ဓဝ္၊ လုပ္ ေကတ္ခုင္ပါလ႘မာန္ကၜတ္ထဝ္၊ လုပ္ေကတ္ဒှာဲ ပႜဲအလႝုအသ႘တုဲ အုပ္ဓုပ္ကၜဳင္ ဍဳင္ကြာန္ရ။
လဿဳဟ္အလႝုအသ႘ပှာန္နအဖေလဝ္ အုပ္ဓုပ္လဝ္ဍဳင္ကြာန္ဂွ္ ေကတ္လဝ္အဝႝုအေတင္ အတိုင္ပႜဲ သှာံ ၁၉၆၂ ေတံရ။ ပႜဲသှာံ ၁၉၈၈ အေဃာညးဍဳင္ကြာန္အလံုဍဳင္ ထၞးဆႏၵအာတ္မိက္အေခါင္ ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ဂွ္ ဒပ္ပှာန္ဗဿာတအ္ လုပ္သီေကတ္အဝႝုအေတင္ လုပ္ကၜဳင္အုပ္ဓုပ္ဍဳင္ နဒဒွ္ အလႝု အသ႘ပှာန္ ''နဝတ''ရ။ ပႜဲကႝုသကၠရာဇ္ ၁၉၉၇ ၐိုန္ရျပံင္သၜာဲယဿဳ 'နအဖ' ဟီုကၜာေလဝ္ အလႝုအသ႘ ပှာန္ဟီုဂွ္ အတိုင္ေၾတံရ။ လဿဳဟ္ပႜဲသကၠရာဇ္ ၂၀၀၈ ဏအ္မၢး ပြိဳင္ (၂၀) သှာံ အုပ္ဓုပ္လဝ္ဍဳင္ ကြာန္တဲု ''ရု္သာအဝႝု'' ဂွ္ ေဍံတအ္တီကၜဳင္ ခ်ိဳတ္တ္ပၜဳိတ္တ္ရ။
ဟိုတ္ႏူကႝုအဝႝု ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ႏြံတုဲ ညးတာလ်ိဳင္ အလႝုအသ႘ပှာန္ေဇှာ္ေဇှာ္တအ္ ဗြဲမဂၜိဳင္ ဂြံကၜဳင္ ပေရင္ပိုန္ျဒပ္၊ ဂြံအေခါင္မံင္စံင္ခိုဟ္ဟ္၊ ဂြံကၜဳင္ထဝ္ၾသန္ သယံဇာတ ၐိုတ္ေဍံတအ္ဒးစုိတ္၊ အ တိုင္ေဍံေစှာန္ဏာလပုဟ္တဲ ကတႝုဒွ္ကၜဳင္ ညာတ္ကၜဳင္ဂတမတ္ရ။ အဝႝုဟီုဂွ္ တုပ္တဵညံင္ရဵမှိက္ ကေသဲေဏာင္ဟာ ကိၜဳဟ္ကၜဳင္စိုတ္သာ္ဏအ္ရ။ ဂြံလဝ္အဝႝုမၢး ဗီုဇကုဒးစိုတ္ သၸဂြံဒဿံင္ေရာင္ဂွ္ ပေတွ္ေကတ္ စိုတ္ရ။
ဟိုတ္ႏူတီဂြံရွ္သာအဝႝု သာ္ဏအ္တုဲ အလႝုအသ႘ပှာန္တအ္ ဟြံမိက္ဗလး အဝႝုဝြံရ။ ဆဂး မြဲလၸာ္ ေတံ ဟိုတ္ႏူကႝု ျဒဟတ္ဒ႐ုိဟ္ႏူကႝုညးဍဳင္ကြာန္ကႝု ဗိြဳင္ဂၜးကဝ္ကီုတုဲ ဒးခ်ပ္ကၜဳင္ပေရင္ျပံင္သၜာဲ ေရာင္။ ဆဂး ေဇတ္တ္ဂွ္ ဟြံမိက္ဗလးအဝႝုရ။ ဟိုတ္သာ္ဂွ္တုဲ အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ဂွ္ ဒးဗလး အဝႝုေရာင္မၢး အဝႝုေဍံ တအ္ သြက္ဂြံေသွ္ဇးဒဿံင္ဂွ္ ဂစာန္ဒဿံင္နာနာသာ္ရ။ ယဝ္ရ ပိသြာင္တက္က်ာ ကတႝုဒွ္ကၜဳင္မၢး ေဍံတအ္ဂြံအဝႝုဗှတ္ (၃) ဂအံု (၁) ဂအံုဓဝ္ေဟင္တုဲ လကၠရဵ ဏအ္ ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ ေဇတ္တ္ ကတႝုဒွ္မၢး၊ ေဍံတအ္ ဒးဗလးေထာံအဝုႝ အိုႆုီေရာင္တဲု ဟြံမိက္ဒုင္တဲရ။
ဟိုတ္ဂွ္ရ ပႜဲကႝုတၛဲဏအ္ အလႝုအသ႘ပှာန္တအ္ ႐ုန္ဂစာန္ဒဿံင္ သြက္ဂြံဆက္ထိင္အာ ပႜဲခုင္အဝႝုပ ေရင္ဍဳင္ကြာန္ လကၠရဵေပဲါ႐ုဲမာဲ ၂၀၁၀ ရ။ ဂြံထိင္အဝႝု ဂြံသာ္ဏအ္ဂွ္ ပႜဲကႝုေသှာတ္ဝ္ ဒက္ပၱန္ ဥပေဒဍဳင္ေဍံေလဝ္ ပှာန္တအ္ သြက္ဂြံဂြံလဝ္အဝႝုဗှတ္ (၂၅%) ပႜဲေပဲါ႐ုဲမာဲပၜန္ေလဝ္ ခှံ ပိၱဳန္ေဗာ္ ေဍံဒးဂှပ္စိုတ္ အတိုင္ေဗာ္ 'မဆလ' ပႜဲသှာံ ၁၉၇၄ ေတံပၜန္တဲု ဆက္ထိင္အာအဝႝုေရာင္။ လဿဳဟ္ မၢးေဍံ တအ္ခှံဗဒွ္ပၱိဳန္ဂေကာ ံ'က်ေဖာအ္' (ၾက့ံခိုင္ေရးအသင္း) ဂွ္ နဒဒွ္ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ ကြာန္ မြဲတဲု ဆက္ခ်႘ဒရာင္အာ သြက္ဂြံထိင္လဝ္ အဝႝုေဍံတအ္ပၜန္ေရာင္။
ပၛံက္အခိင္တၛဲဏအ္ဝြံ တုပ္တဵညံင္ရဵ ပံၛက္လက္ထက္ 'မဆလ' ပႜဲသှာံ ၁၉၇၃-၁၉၇၄ ေတံရ။ ေစတနာဒပ္ပှာန္ဗဿာေဇတ္တ္ဂွ္ သြက္ဂြံဒစုႝဒစးအာ ေသှာတ္ဒ႘မဝ္ကေရျဇ႘ကႝု ကဿိန္ဍဳင္ေဇတ္တ္ ဍဳင္ေဖဝ္ဒေရဝ္ေရာင္ဂွ္ ကၜးမးဒဿံင္ေရာင္။...
ပၛံက္ပေရင္ဍ’င္ကြာန္တၛဲဏအ္ ပရိယာဲ ပ႙ုဒးသၜဲလး
ဟြံလအ္မၢး ဒဿာႏူကႝုေဍံတအ္ေကတ္လဝ္ဆႏၵအလီ ႏူကႝုညးဍဳင္ကြာန္ တအ္တဲု ဒွ္အာတဲု အလႝုအသ႘ပှာန္တအ္ သြက္ဂြံေကၜာန္ သၸေပ`ါ႐ုဲမာဲ ပႜဲကႝုသကၠရာဇ္သှာံ ၂၀၁၀ ေတံႏံြရ။ ဣဝြံ ဒွ္အာပေရင္ဍဳင္ကြာန္ မြဲပံၛက္ပၜန္တဲု သြက္ဂကူမန္ပ႙ုတအ္ သြက္ကံကုသႝုဇကု ဇကုဂြံဖန္က္ေကတ္မာန္ (ဝါ) သြက္ဂြံ ကေလင္ဒက္ပၱန္ဍဳင္မန္ဂွ္ အကာဲအရာႏံြသာ္လႝု ကၜးကၜးမးမး ဒးသၛ႘ဂၜိပ္ေထက္ရ။
အတိုင္ေသှာတ္ဝ္ဥပေဒအလႝုအသ႘ပှာန္တအ္ ခ်ဴဓဇက္လဝ္ အခိင္တၛဲဏအ္မၢး၊ ပႜဲကႝုဍဳင္မန္ (လၱဴဍဳင္မတ္မလီုဒွ္မာန္) ၐိုန္ရ ကၜတ္ထဝ္ပါလ႘မာန္ ႏံြကီုေလဝ္ ပႜဲကႝုကၜတ္ထဝ္ဏအ္ ညးစှးဂကူမန္ေဇတ္တ္တအ္ ဂြံအေခါင္ဂၨံညိဟာ။ ပူဂႝုဓညိက္ကႜဳိပ္ကႝု သၠဳိပ္ပှာန္တအ္သဿး ဂြံအေခါင္ဂၨံဟာဂွ္ ဒးဒွ္တဵေသၜံပဿာ တဿာဂလိုင္ ဏီေရာင္။
ပႜဲကႝုကၜတ္ထဝ္ပါလ႘မာန္ဍဳင္မန္ဂွ္ ဂကူမန္ေဇတ္တ္ကႝု ဂကူတှဟ္သၟာင္ ႏံြပႜဲပြဳိင္ဍဳင္မန္ (မပၱံကႝုပအိုအ္ကႝုကေရင္) တအ္ေဟင္ ဂြံအေခါင္ဂၨံဟြံေသင္ရ။ သၠ’ိပ္ပှာန္ဗဿာ ႏူကႝုေဢာံဒပ္ ရးဒိုဟ္အဂှဲ (အေ႐ွ႕ေတာင္တိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္) ဂွ္ ဟြံၐးကယ်ဳိင္မြဲသာ္ တိုန္ဂၨံပႜဲကႝု ခုင္ဂၨံကၜတ္ထဝ္ ဗှတ္ (၂၅) % ဒွ္မာန္ေရာင္။ ပူဂႝုအမာတ္ေသဿဟ္တအ္ဂွ္ ႐ုဲစွ္ပၱဳိန္ ႏူကႝုညးဍဳင္ကြာန္တအ္ဒွ္မာန္ေရာင္။
ပႜဲကႝုေသှာတ္ဝ္ဒက္ပၱန္ဍဳင္အလႝုအသ႘ပှာန္ဂွ္ ဟိုတ္ႏူဟြံေစွ္ေသှာတ္ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘၊ ပေရင္ဒုင္လ်ဳိင္အေခါင္အရာ ေကာန္ဍဳင္အရင္ဟြံမြဲ သြက္ဂြံဆက္ ထိင္အာအဝႝု တၜအဝႝုပှာန္တအ္ မြဲနဲမြဲဗီုေရာင္ဂးတဲု ႏူကႝုေဗာ္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ ေကာန္ဂကူမန္ (ေဗာ္မန္ဒ႘မဝ္) ဂွ္ ဟံြလုပ္ပႜဲကႝုေပ`ါ႐ဲုမာဲဏအ္ရ။
ေဗာ္ေဒါံပန္ေပွာ္ဂမၜိ’င္တအ္ဂွ္ ယဝ္ရ မိက္ဂြံလုပ္႐ုဲမာဲပႜဲကႝုသှာံ ၂၀၁၀ ဏအ္မၢး၊ လြဟ္ရပ္လဝ္အိုႆီုတအ္ဂွ္ ဒးအပ္ျပာပ္ကႝု အလႝုအသ႘ပှာန္ (ဝါ) ဒပ္ပှာန္ဇကုဂွ္ သြက္ဂြံစံြအာသဿဝ္တဲအလႝုအသ႘ပှာန္တအ္ ဒးဖန္မြဲမြဲသာ္ေရာင္။ စပ္ကႝုကိစၥဏအ္ဂွ္ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိကီု သီုကႝုဒပ္ပှာန္ဗၜးၐးေကာန္ဂကူမန္ ဒုင္တဲဟြံမာန္တဲု ပႜဲကႝုေပ`ါ႐ဲုမာဲဏအ္ ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိပါလုပ္ဟြံေသင္ရ။
ပႜဲကႝုေပ`ါ႐ုဲမာဲဏအ္ ေဗာ္မန္ဒ႘မဝ္ကီု ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိကီု ပါလုပ္႐ဲုမာဲဂွ္ ဟြံေကၜာန္သၸတဲု ပႜဲကႝုကၜတ္ထဝ္ပါလ႘မာန္ဍဳင္မန္ ညးစှးမန္ေဇတ္တ္ (ဝါ) ပူဂႝု မဆာန္ဂကူတအ္ ႏံြဟြံေသင္။ မြဲအခိင္ဓဝ္ အလႝုအသ႘ပှာန္တအ္ဂွ္ ရန္ကႝုမှိဟ္ ထံက္ဂလာန္ေဍံတအ္ ဂြံတိုန္စိုပ္မာန္ ေဍံတအ္ဒက္ပၱန္ပၱဳိန္ဂေကာံက်ေဖာအ္ (ၾကံ့ခိုင္ေရး) လဿဳဟ္ညံင္ဂြံဒွ္ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တဲု သြက္ဂြံလုပ္ေပ`ါ႐ုဲမာဲဂွ္ ေဍံတအ္ကႝုျဒဟတ္ေရာင္။ ဂကူမန္ညးမဗက္ဍာ္သာ (ဝါ) ပူဂႝုဟြံကၜဳိဟ္ခၜင္ပေရင္ဂကူ (ဝါ) ပူဂႝုဗိုင္ဍဳႝဍဳိက္ဒဿံင္ လၱဴဂကူမြဲစံြကႝုပှာန္ဗဿာတအ္ဂွ္ ၐိုန္ရ ညးဍဳင္ကြာန္ ဂကူမန္တအ္ ဟြံဒးဂှပ္စိုတ္ကီုေလဝ္ ဒးဒုင္႐ဲုစွ္ နဒဒွ္အမာတ္တဲု တိုန္ဂြံခုင္ အဝႝု ပႜဲကႝုကၜတ္ထဝ္ပါလ႘မာန္ ဍဳင္မန္ေရာင္။
ပႜဲကႝုကၜတ္ထဝ္ပါလ႘မာန္ဍဳင္မန္ဂွ္ ညးစှးဂကူမန္ေဇတ္တ္တအ္ ဟြံမြဲကၜဳင္မၢး သာ္လႝု ကတႝုဒွ္မာန္ေရာ။ အလႝုအသ႘တဿိ မံက္တိုန္ကၜ’င္ ႏူကႝုကၜတ္ထဝ္ ပါလ႘မာန္ဍဳင္မန္ဂွ္ အတိုင္ပှာန္ဗဿာတအ္ဟီု ဒးကဠင္အမိင္ဓညိက္ကအ္ရ။ ယဝ္ရ အလႝုအသ႘ဍဳင္မန္ဏအ္ ေဍံကေရပ္ဓရတ္ဂၜိဳင္ကၜဳင္မၢး သြက္ညးမခ်႘ဒရာင္ဒံဿင္ ပေရင္လိက္ပတ္ေယန္သှာင္ (ဝါ) သြက္ပေရင္ဗၜးၐးဂကူတအ္ ဒွ္ကၜဳင္ပေရင္ဝါတ္ဂါတ္ နာနာသာ္မာန္ရ။
ဟိုတ္ဂွ္ရ ပႜဲကႝုအကာဲအရာပၛံက္ပေရင္ဍ’င္ကြာန္ အခိင္တၛဲဏအ္ သြက္ပ႙ု တအ္ ဒးခ်ပ္ႏံြအတိုင္ဗြဲသဿဝ္ဝြံရ။
(က) ပႜဲကႝုေပ`ါ႐ုဲမာဲဏအ္ ညးစှးဂကူမန္ေဇတ္တ္ (ဝါ) ပူဂႝုမဆာန္ဂကူတအ္ ေသၢာံကလိဂြံခုင္အဝႝု ပေရင္ဍဳင္ကြာန္မာန္ မၛးႏူကႝုေဗာ္မန္ဒ႘မဝ္ အပႜဲေတံကႝု ေဗာ္ဍဳင္မန္တဿိတဲု ဒက္ခှံပၱဳိန္ေဗာ္တဿိ ပါလုပ္ညးမဆာန္ဂကူတအ္ လုပ္႐ုဲမာဲေရာင္။ ညးဍ’င္ကြာန္ဂကူမန္တအ္ သြက္ဂြံကႝုမာဲကုေဗာ္ဏအ္ဂွ္ ဒးဗိုင္ဆဝ္ဗၛဳဟ္ကႝုေရာင္။
(ခ) ယဝ္ရ ေဗာ္မပါလုပ္ ညးမဆာန္ဂကူတအ္ ဟြံလုပ္ေပ`ါ႐ုဲမာဲဏအ္မၢး၊ အလႝုအသ႘ဍဳင္မန္ မံက္တိုန္တဿိဏအ္ ညံင္ဟြံဍဳႝဍဳိက္ဂကူမန္၊ ညံင္ဟြံစႝုဒှာ ခ်႘ဒရာင္ပေရင္ဂကူမန္နာနာ မပၱံကႝုတၛဲဂကူမန္ ထိင္ဒဝ္လိက္ပတ္ေယန္သှာင္၊ ခ်ဴဆန္ဟီုဂး၊ ပေကာံမှိဟ္ထၞးဆႏၵအိုႆီုတအ္ဂွ္ ဂၜာဲနဲကဲတဲု သြက္ဂြံကႝုျဒဟတ္ ဒ႐ုိဟ္ေရာင္။
(ဂ) ယဝ္ရ အလႝုအသ႘ဍဳင္မန္ဂွ္ သၸကၜဳင္ပေရင္ဍဳႝဍဳိက္ဂကူမန္မၢး နနဲ နာနာသာ္ (ၐတ္တ္ကီု ၾကံင္င္ကီု) သြက္ဂြံကႝုျဒဟတ္ဒ႐ုိဟ္ဂွ္ ဒးခ်ပ္လဝ္ေရာင္။
ယဝ္ရ အေခါင္အရာကံကုသႝုဇကု ဇကုဖန္က္ေကတ္ဟြံမဲြဏီမၢး ပၛံက္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဏအ္ဂွ္ ဂုဏ္ဖႝုသြက္ဂကူပ႙ုဟြံမြဲတဲု ဒးဆက္လုပ္အာေပ`ါဗတိုက္ေရာင္၊ ဆဂး ဒးဍဳႝဟ္ေကတ္ေရာင္ဂွ္ ပၱ’ိန္ထၞးဏာရ။...
ဌာန္ပ႐ုိင္ဗၜးၐးကုႝ အ႐ုီအဗင္သြက္ညးဍဳင္ကြာန္
တၛဲတဿးတိုန္မၢး ကႜဳိပ္သၠဳိပ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ကုီ၊ ခမ႘သင္တအ္ကုီ၊ညးဍဳင္ကြာန္လၛဳႝတအ္ကုီ သြက္ေသၢာံကလိဂြံပ႐ိုင္ မကၱဳႝဒွ္ဒဿံင္ပႜဲဗြဳိင္ဇကုကုီ၊ ပႜဲကုႝအလုံဍဳင္ဗဿာကုီ ႏြံပဿိက္ရ။ ''ဗုီလုႝေရာ'' ''မုပ႐ိုင္ေတဿင္ေရာ'' ရဵဝြံ ညးမြဲကုႝညးမြဲ သဿာန္သဿဳက္ေလပ္ရ။ ယဝ္ညးမြဲဂွ္ မိင္လဝ္ပ႐ိုင္ေတဿင္မၢး ကေလင္လဵထၞးညးသၠအ္ဂွ္ ဒွ္ဓမၼတာရ။ ပႜဲကုႝေဆင္ဍာ္လက္ဖက္ကုီ၊ ပႜဲ႒ာနကေမၜာန္ နာနာကုီ၊ ပႜဲေဆင္အင္တာနိတ္ကုီ၊ ဆက္ေစၜာံနကုႝဖုင္ကုီ နဲနာနာသာ္ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ကုႝ ပ႐ုိင္၊ ေကတ္ပ႐ိုင္ညးသၠအ္ရ။ ညးဂမၜဳိင္တအ္ ႏြံကၜဳင္ပဿိက္ကုႝပ႐ုိင္ဟုီဂွ္ တုပ္တဵညံင္ရဵပု႙မှိဟ္တအ္ ႏြံပဿိက္စပုင္ၐါဗၢာပ္ကုီရ။ ဟိုတ္ဂွ္ရ တာလ်ဳိင္အၥာပ႐ိုင္တအ္ဂွ္ အတိုင္ညးဍဳင္ ကြာန္တအ္ႏြံပဿိက္ဒဿံင္ပ႐ိုင္ဂွ္ သြက္ဂြံဖဍဳိက္ဗေပင္ကုႝမဒွ္ရ။
ညးဍဳင္ကြာန္ဗြဲမဂၜဳိင္ဂွ္ သြက္ဂြံတီပ႐ူပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ ပေရင္ပိုန္ျဒပ္၊ ပေရင္မှိဟ္ ေကုာံဗဟုသုတတှဟ္ဟ္တအ္ နာနာသာ္ရ။ ပႜဲဍဳင္ဗဿာဝြံ အခိင္အခါတၜအဝုႝပှာန္တအ္ အုပ္ဓုပ္လဝ္ဍဳင္ကြာန္ဝြံ အကာဲအရာဍဳႝဍဳိက္လဝ္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ သၠာတ္ျမဟ္ တဵဗြဲမေလာန္တဲု ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ႏြံပဿိက္ကုႝပေရင္ျပံင္သၜာဲတဲု မိက္ဂြံကလင္ ပ႐ိုင္ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ဂၜဳိင္ေရာင္။ ဟိုတ္ႏူအခက္အခုဲကုႝပေရင္ကေမၜာန္ကေမတ္ ပေရင္စသုင္မံင္စံင္နာနာတဲု မိက္ဂြံတီပ႐ိုင္ စပ္ကုႝပေရင္ပိုန္ျဒပ္ႏြံရ။
ပ႐ိုင္ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ မိက္ဂြံတီအိုႆုီ ပ႐ုိင္ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ တီေထက္အိုႆုီဂွ္ ႏူကုႝ႒ာန္ပ႐ိုင္တအ္ သြက္ဂြံဂၜဳိက္ဂၜာဲ ပတိုန္ထၞးဂွ္ တာလ်ဳိင္ႏြံေရာင္။ မြဲအခိင္ဓဝ္ ပႜဲကုႝအၥာပ႐ိုင္တအ္ဂွ္ ဝတ္တာလ်ဳိင္၊ ဒေဂတ္ေလဿတ္ မၵးဒေဂတ္ဗက္ ႏြံတဵဗြဲမဂၜဳိင္ေရာင္။ ကာလခ်ဴပ႐ိုင္မၢး တင္နင္တအ္ ညံင္ဂြံ ခ်ဳိတ္ပၜဳိတ္ဍာံျပကုီ၊ ညံင္ဂြံဂြံသက္သ႘ညးမဟုီဂး ဆုႝလဝ္ပ႐ိုင္ကုီ၊ ညံင္ဟြံဗက္စမုက္ ဒတူလိုင္လၱဴဍာံျပကုီ၊ ဝတ္တာလ်ဳိင္ႏြံရ။ ဟိုတ္ဂွ္ရ အၥာပ႐ိုင္တအ္ဂွ္ ဒးဗက္ပ႐ိုင္၊ ပေကာံတင္နင္၊ထဍာံစမ္ရံင္တင္နင္တအ္ ဒး၊ ေဗၜတ္၊ ကလင္ အေရဝ္လၸာ္နာနာသာ္တအ္တဲုမွ ခ်ဴဇန္ပတိုန္ပ႐ိုင္ရ။
႒ာန္ပ႐ိုင္သၜးပြးဂကူမန္ဝြံ ဟိုတ္ႏူအႏၱရာဲေဇှာ္တဲု တန္တဵဒဿံင္ပႜဲကုႝမၛးဍဳင္မန္တဲု ကပွ္ပ႐ိုင္၊ ခ်ဴပ႐ိုင္၊ ပေကာံတင္နင္အိုႆုီတအ္ရ။ ဆဂး ပႜဲကုႝလက္ထက္ အခိင္တၜအဝုႝပှာန္တအ္ အုပ္ဓုပ္ဒဿံင္ဍဳင္ကြာန္ဂွ္ ညံင္ဟြံဂြံဗက္စမုက္၊ ဂၥာန္ခ်ဴကုီေလဝ္ အခက္အခုဲႏြံတဵဗြဲမဂၜဳိင္ရ။ ပ႐ိုင္မြဲမြဲ ယဝ္ရဆက္စပ္ကုႝအလုႝ အသ႘ပှာန္မၢး အၥာပ႐ိုင္ပု႙တအ္ဂွ္ ဂၥာန္ေကတ္အဆက္ကုႝညးတာလ်ဳိင္အလုႝအသ႘ပှာန္ကုီေလဝ္ ဟိုတ္ႏူေကတ္အဆက္ဝါတ္ဂါတ္ကုီ၊ ၐိုန္ရေကတ္အဆက္ဂြံကုီ ေလဝ္ ႏူကုႝညးတာလ်ဳိင္တအ္ ဟြံေသာင္ကလးကုီတဲု တင္နင္ႏူကုႝညးတအ္ဂွ္ မုေလဝ္ဟြံဂြံရ။ ဆဂး အၥာပ႐ိုင္တအ္ဂွ္ မင္ေထာံအခိင္ဟြံဂြံဒးဆက္ခ်ဴပ႐ိုင္တဲု ပ႐ိုင္တအ္ဂွ္ တုပ္တဵညံင္ရဵဒေစင္ဒဿံင္မြဲဗုီေရာင္။
႒ာန္ပ႐ိုင္သၜးပြးဂကူမန္ဝြံ နကုႝလိက္ပ႐ိုင္သှံင္တိုင္ကုီ ႏူမြဲကဆံင္ ႒ာန္ဗလးရမ်ာင္ဒ႘ဝ႘ဗ႘၊ အာေဖက္ေအကုီ၊ ပ႐ုိင္နာနာတအ္ ညံင္ဂြံလိုက္အာ ညးဍဳင္ကြာန္ ေရင္တၜဳင္ဒဿံင္ရ။ မၛးႏူလိက္ပ႐ိုင္ကုႝ ႒ာန္ပ႐ုိင္တအ္ဏအ္တဲုေလဝ္ ညးဍဳင္ကြာန္ ကလိဂြံပ႐ုိင္နာနာမာန္ေရာင္။ ပႜဲကုႝ႐ုင္ဗဿာေတံဂွ္ ႏူကုႝအလုႝအသ႘တအ္ ကုႝလဝ္အေခါင္႒ာန္ပ႐ုိင္နာနာ ႏြံကၜာေလဝ္ ပႜဲကုႝညးတအ္ အေခါင္ခ်ဴပ႐ိုင္ သၜးပြးဟြံမြဲ၊ အေခါင္သြက္ဂြံဆုႝဂဗ ကုကႜဳိပ္သၠဳိပ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ဒစုႝဒစးဟြံမြဲ လၱဴအစ႘အဇန္ကေမၜာန္အလုႝအသ႘တအ္ဂွ္ အေခါင္လုပ္ဂၜဳိက္ဂၜာဲဟြံမြဲရ။ ပေရံအိုတ္မြဲသာ္ဂွ္ ႏူကုႝအၥာေကှဟ္တၜအဝုႝပှာန္တအ္ ဝ႘ၐံင္လဝ္ ႏူဒပ္ဆက္ေဆာံကုညးဍဳင္ကြာန္တအ္ဂွ္ ခ်ဴလိက္ ပေရင္နာနာသာ္တဲု ဗတိုက္ကၜဳင္ လၱဴကႜဳိပ္သၠဳိပ္မစုႝဒစး ရဲပၜန္ဂတး ေကာန္ဍဳင္ အေရင္တအ္ဂွ္ လိက္ပ႐ိုင္ဂမၜဳိင္တအ္ ကုႝအေခါင္ဒးစုတ္ကုႝရ။ ဣဏအ္ဝြံ ေဍံလုက္စုက္ဒးကုႝသိကၡာလိက္ပ႐ိုင္ ဗြဲမဂၜဳိင္ေရာင္။
အၥာပ႐ိုင္ႏြံလၸာ္မၛးကုီ၊ အၥာပ႐ိုင္အပႜဲေတံကုီ၊ ႏြံပဿိက္ကုႝ ပေရင္လိက္ပ႐ိုင္ သၜးပြးတဲု အတိုင္တင္နင္ညးတအ္ဂြံ အတိုင္လညာတ္သြာင္နာနာသာ္ေဟင္ မိက္ဂြံခ်ဴလိက္ပ႐ုိင္ကုီရ။ သဿာပေရင္ဍဳင္ကြာန္တအ္ကုီ ညးမအုပ္ဓုပ္တအ္ကုီ လုပ္အုပ္ဓလုီပႜဲလိက္ပ႐ိုင္ ပၜဳပ္နင္ၾသဇာဂွ္ ညးမဒါန္လိက္ကုီ၊ အၥာပ႐ိုင္တအ္ကုီ ဟြံမဲြပဿိက္ရ။ ဆဂး ပႜဲကုႝဍဳင္ဗဿာဝြံ ဟိုတ္ႏူတင္ဒုင္လ်ဳိင္ သၜးပြးပ႐ုိင္ ပႜဲကုႝေသှာတ္ဝ္ ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘မြဲဟြံမြဲဏီတဲု ဒွ္အခက္အခုဲ ပႜဲအရာကပွ္ပ႐ိုင္ ခ်ဴပ႐ိုင္ရ။ အလုႝအသ႘ပှာန္တအ္ဝြံ လၱဴအၥာပ႐ိုင္တအ္ဂွ္ စြံလဝ္စိုတ္ညံင္ရဵ ''သှ'' တဲု ဘဝအၥာ ပ႐ိုင္တအ္ဂွ္ တုပ္အာညးမဒစုႝဒစး တအ္ေရာင္။ မုဟုီဟုီ ႒ာန္ပ႐ိုင္သၜးပြးဂကူမန္(ဝြံ) လိက္ပ႐ိုင္သှံင္တိုင္ဝြံ အေဃာကုႝအ႐ုီအဗင္တရးပၱိတ္ပ႐ိုင္ သြက္ညးဍဳင္ကြာန္ဂွ္ ဆက္လုပ္အာေပဲါဗတိုက္ သြက္အေခါင္သၜးပြးပ႐ိုင ္မှဳံတဵဒဿံင္ ပႜဲေသှာတ္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘ဂွ္ေဟင္ ပတိုန္ထၞးဏာရ။...
နကုႝေစတနာမဍာံျပ ေသာင္ကလးျပသှာအိုတ္ညိ
ဒှာဲဂကူမန္ပု႙ တန္တဵဒဿံင္ ကဿိန္ဍဳင္ဗဿာ ေကာ္ခဵစဏအ္ ပဋိပကၡပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ ပဋိပကၡပေရင္ပှာန္ ကတႝုကၜဳင္ပြိဳင္ (၅၀) သှာံျပင္ကုီေလဝ္ ေဗာ္ ေကုာံပူဂႝုညးမပါလုပ္ဒဿံင္ ပႜဲကႝုပဋိပကၡတအ္ ဟြံဂြံေသာင္ကလးျပသှာ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ညးသၠအ္မြဲေလွ္။ လတူျပသှာမကတႝုဒွ္ဂွ္ နတဲနဇိုင္ ဟြံမိက္ေသာင္ကလး၊ ဟိုတ္ႏူမိက္ဂြံေကတ္ဇှးမြဲလပၚဓဝ္ေဟင္တုဲ အတိုင္ညးဍဳင္ကြာန္ တအ္ႏြံပဿိက္ 'ပေရင္ည႘သာသဿဟ္သဿန္ အလုံဍဳင္' 'ေသှာဝ္ဒ႘မဝ္ကေရၿဇ႘' 'အေခါင္အရာတုပ္သဿဟ္' ေကုာံ ေဖာအ္ေျဗဝ္တဵတက္ အရာပေရင္ပိုန္ျဂပ္တအ္ဂွ္ ေဍံဟြံကတႝုဒွ္ကၜဳင္ရ။
ဂၜိဳက္ဂၜာဲစမ္ရံင္ ပဋိပကၡတံ႐ုိဟ္ေဍံစိုအ္။ အလုႝအသ႘ပှာန္ အခိင္တၛဲဏအ္ သီေကတ္လဝ္အဝႝု ေပင္ (၄၀)သှာံ ျပင္ကၜဳင္တုဲ ေဍံတအ္ႏြံပဿိက္ (အတိုင္ေဍံတအ္ လေလာင္ၾတးမၢး) ကဿိန္ဍဳင္ဏအ္ ညံင္ဂြံေကဿာန္ဓေရာန္ဒဿံင္တုဲ အဝႝုအာဏာဍဳင္ သြက္ဂြံတန္ၾကန္အာေရာင္။ ပႜဲကဿိန္ဍဳင္ဏအ္ဝြံ ေကာန္ဂကူေကာန္ ဍဳင္အရင္ လဿိဟ္ဂၜိဳင္ကႝုဂကူတအ္ တန္တဵမံင္စံင္ဒဿံင္တုဲ ဂြိင္ေဖက္ေကာန္ဍဳင္အရင္ ပၚတိတ္အာတုဲ မဒးဂလိုင္လဝ္ဒပ္ပှာန္ သြက္ဂြံထိင္ဒဝ္လဝ္ကဿိန္ဍဳင္ ညံင္ဟြံထၠးျပးအာကီုရ။ ရန္တဿအ္ကႝု မိက္ဂြံဂလိုင္ပတိုန္ ျဒဟတ္ဒပ္ပှာန္တုဲ ဒပ္ပှာန္ဗဿာတအ္ မၵးေကမ္ဇ်ွာပ္လဝ္ သုီအဝႝု ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ေရာင္။ အဝႝုပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ႏြံပႜဲတဲမၢး ထိင္ဒဝ္အာကဿိန္ဍဳင္မာန္ေရာင္ ေဍံတအ္ ႏြံပဿိက္ကီုရ။ အဓိက အခန္ေဍံတအ္ဂွ္ မိက္ဂြံစႝုဒှာကဿိန္ဍဳင္ေရာင္။
ဟိုတ္ႏူဒပ္ပှာန္တအ္ ေကမ္ဇ်ွာပ္လဝ္အဝႝုပေရင္ဍဳင္ကြာန္တုဲ အေခါင္အရာ ခ်႘ဓရာင္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ဗြဲမသၜးပြးဂွ္ ေကၜံဗၵန္အာကီုရ။ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ ခမ႘သင္၊ ကြးဘာ၊ ညးဍဳင္ကြာန္ ညးလညာတ္ဟြံတုပ္သဿဟ္ကႝု ဒပ္ပှာန္တအ္ ဒစုႝဒစးကၜဳင္ ကိစၥဝြံရ။ ဒပ္ပှာန္ဗဿာတအ္ဂွ္ ဟိုတ္ႏူကႝုဟြံပကတ္ပေကင္လဝ္ ပႜဲအရာအုပ္ဓုပ္ႁပဳေျပင္ေကာပ္ကာဲ ပေရင္ပိုန္ျဒပ္တအ္တုဲ ပႜဲအရာတအ္ဏအ္ဂွ္ ေဍံတအ္ ဟြံေကက္သၠာေကြံ ဟိုတ္ႏူကႝုေဖ်ံဗီုအုပ္ဓုပ္ဍဳင္ ဟြံခ်ိဳတ္ပၜိဳတ္တုဲ ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ဟြံညိင္ဝတ္ကီု ပေရင္ပိုန္ျဒပ္တအ္ကီု ေယာင္ယာေစွ္ကၜဳင္ေရာင္ ဒွ္သာ္ဂွ္တုဲ ေဗာ္ပေရင္ဍဳင္ကြာန္ မဒစႝုဒစးတအ္ကီု ကြးဘာကႝုခမ႘သင္တအ္ အာတ္မိက္ကၜဳင္ သြက္ဂြံေကၜာန္သၸကႝု ပေရင္ျပံင္သၜာဲ ပႜဲအရာပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ အရာပေရင္ပိုန္ျဒပ္တအ္ရ။
ေပဲါထၞးဆႏၵတအ္ဂွ္ ကတႝုဒွ္ကၜဳင္ ပႜဲကႝုလတူဍာန္ကီုရ။ ေစတနာညးတအ္ ရန္တဿအ္မိက္ဂြံပၜံင္ေကတ္အဝႝု ႏူကႝုဒပ္ပှာန္တအ္ ဟြံေသင္၊ ဒဒိုက္ညးဍဳင္ကြာန္မကတႝုဒွ္ဒဿံင္ အ႐ိုဟ္ဒဒွ္တၛဲတအ္ဂွ္ ရံင္ဗႝုဟြံမာန္တုဲ အာတ္မိက္တိုန္ပေရင္ျပံင္သၜာဲေရာင္။
ေကာန္ဂကူေကာန္ဍဳင္အရင္တအ္ဂွ္ လုပ္ကၜဳင္ေပဲါဗတိုက္ ကုအလႝုအသ႘ ပှာန္ဗဿာတအ္ ဗှတ္ (၅၀) သှာံျပင္ကီုရ။ ပႜဲေဒသေကာန္ဂကူတအ္ဂွ္ မြဲေလွ္ေလဝ္ ဟြံညိင္ဝတ္၊ ေကာန္ဂကူတအ္ဂွ္ မြဲေလွ္ေလဝ္ ဟြံဂြံဒုင္စသိုင္ ပေရင္ၐိုဟ္လလံရ။ ေကာန္ဂကူတအ္ ႏြံပဿိက္ကႝု မိက္ဂြံထိင္ဒဝ္အာ ဂကူဘာသာသာသနာ ညးတအ္ အာဲကဿာဲကေပါတ္ သယံဇာတျဒပ္ရတ္ ညးတအ္ အိုတ္သီုရ။ ႏူကႝုဂကူဗဿာတအ္ ထုဲပလာပ္၊ ပလီုပလာ္၊ ဂၜံက္ပၱိတ္ဏာ ဆဆႝုဂွ္ ညးတအ္ ဟြံမြဲပဿိက္ရ။
ပႜဲကႝု အၾကာေကာန္ဂကူညးတအ္ နကႝုကႜိဳပ္သၠိဳပ္ညးတအ္ေဟင္ မိက္ဂြံပိုင္ၿပ႘ အုပ္ဓုပ္ေကတ္တ္ေရာင္။ ဟိုတ္ႏူကႝုမိက္ဂြံကလိဂြံ အဝႝုပေရင္ဍဳင္ကြာန္ ၐိုတ္ဗှတ္ေထက္ႀကိဳက္တုဲ ေကာန္ဂကူတအ္ဂွ္ ပၜန္ဂတး လၱဴအလႝုအ သ႘ပှာန္ဗဿာေရာင္။ ညးတအ္ညာတ္ေကတ္ဂွ္ ဟိုတ္ႏူဒပ္ပှာန္ဗဿာတအ္ ျဇဟတ္ေဇှာ္တုဲ သၸဒဿံင္ပေရင္ဍႝဳဍိဳက္လၱဴညးတအ္ ဟြံကႝုအေခါင္တုပ္သဿဟ္ ကုညးတအ္ေရာင္။ ရန္ကႝု သြက္ဂြံကလိဂြံပေရင္တုပ္သဿဟ္တုဲ ညးတအ္လုပ္ေပဲါဗတိုက္ ကုမဟာဝါဒ႘ဂကူဗဿာ တၜအဝႝုပှာန္တအ္ေရာင္။ ညးတအ္ ဒွ္ဓဝိင္ဝြံ ဂြိင္ေဖက္ဂကူ ဘာသာ သာသနာညးတအ္ေကၜံ၊ ဂြိင္ေဖက္ျဒပ္ရတ္ ညးတအ္ဂမၜိဳင္ ဒးဒုင္ပၜံင္ၐးဏာတုဲ ဟြံဒွ္ဂုဏ္ဖႝု သြက္ဂကူညးတအ္ေရာင္။
လဿဳဟ္မၢး စပ္ကႝုျပသှာ ပႜဲဍဳင္ဗဿာဂွ္ စိုပ္အာဍာ္ ႏူကႝုဗြိဳင္ဂၜးကဝ္ ဒးပါလုပ္ ပေသာင္ကႝုေရာင္။ ညးစှးကုလသမဂၢတအ္ လုပ္စိုပ္အာ ပႜဲဍဳင္ဗဿာတုဲ အာတ္မိက္အလႝုအသ႘ပှာန္ သြက္ဂြံတက္က်ာ ေဗာ္မဒစႝုဒစး ''ေအန္ေအဝ္ဒ႘'' ကႝု ''ဒဝ္အံင္သာန္သုက်႘'' ေရာင္။ ဍာံဍာံဝြံ ပႜဲကႝုျပသှာဏအ္မၢး ဂေကာံ ပိဂေကာံပတိုန္ထၞးလဝ္ အတိုင္ဗြဲလၱဴေတံ ပါလုပ္ဖအိုတ္တုဲ မြဲဂေကာံကႝုမြဲဂေကာံ ဒးေသာင္ကလးအာ ျပသှာဏအ္ ၐိုဟ္ဟ္ႀသိဳဟ္ဟ္ေရာင္။ ဒးစြံစိုတ္ေစတနာ မဍာံျပ လၱဴကဿိန္ဍဳင္ လၱဴညးဍဳင္ကြာန္တအ္ မျပဲျပဲေရာင္။ မိက္ဂြံေကတ္ဇှးတုဲ လုပ္ပေသာင္ညးသကအ္ဟြံေထက္။ မြဲလၸာ္ကႝုမြဲလၸာ္ဂွ္ ဒးသၸစဿတ္သမၱီ ညးသၠအ္ေရာင္။
သာ္လႝုဒွ္ဒွ္ ဟိုတ္ႏူပဋိပကၡပေရင္ဍဳင္ကြာန္၊ ပေရင္ပှာန္တအ္ ကတႝုဒွ္ ပြိဳင္(၅၀)သှာံတုဲဍဳင္ဗဿာဂွ္ ဟြံၐိုဟ္ႀသိဳဟ္ေတာ္ရံင္ကႝု ဍဳင္ဇိုင္ဝုတ္ဒိုဟ္တအ္မၢးဍဳင္ဗဿာဂွ္လၨဳဲအာတဿာဂလိုင္။ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ဂွ္ဝါတ္ဒိုက္အာဗြဲမေလာန္။ဒးအာေကၜာန္ပႜဲဍဳင္သၟာင္ တအ္ဂွ္မုက္ေဍာတ္မတ္သဝ္ရ။ဟိုတ္ဂွ္ရဇဿာပ္ပ္သြာင္စြံစိုတ္မၿဇိဳဟ္နက္လတူျပသှာဏအ္ရံင္မုက္ညးဍဳင္ကြာန္တအ္တုဲ ညံင္ဂြံေသာင္ကလးျပသှာဏအ္ဂွ္ဗတိုက္ဖေအာဝ္ဏာရ။...
ပေရင္ဂစိုတ္ခမ႘သင္ အဝႝု သဿိင္ပှာန္ကႝု ဗြိဳင္ဂၜးကဝ္တိ
ပႜဲကႝုဂိတုတုဲကၜဳင္ေတံဂွ္ ႏူကႝုေကာန္ပှာန္ဗဿာတအ္ ပႜဲကႝုလၱဴဍဳင္ အခိင္အေဒါဝ္တၛဲ ပန္ဂစိုတ္ဒဿံင္ခမ႘သင္၊ ညးဍဳင္ကြာန္တအ္ဂွ္ ျပးစိုပ္အာအ လုံဂၜးလိုက္မြဲတုဲ သဿိင္တၜအဝႝုပှာန္ဗဿာတအ္ ဓဇန္ၾကံၾကလၱဴညးဍဳင္ကြာန္တအ္ ႏြံဒဿံင္ဗှတ္ဂလုိင္လႝုေရာဂွ္ ညးမဗႝုဒဿံ&# | 
